جزئیات مقاله

Detail Article

چرخه زندگی یک دندان

 

بیشتر اعضای بدن هنگام تولد شکل می­‌گیرند. با بالارفتن سن، ارگان‌­های بدن رشد کرده و توسعه پیدا می­‌کنند اما از جهت شکل فیزیکی تغییری نمی­‌کنند.

اما دندان­‌ها اینطور نیستند.

از درآمدن دندان که با درد همراه هست ( و غالبا فریادهای فراموش نشدنی یک کودک درحال دندان درآوردن را به یاد می‌­آورد.) گرفته تا دندان عقل، کانال‌­های ریشه دندان و در نهایت، پوسیدگی، دندان­‌ها چرخه زندگی مخصوص به خود را دارند.

 

تولد یک دندان

وقتی شخصی که تازه مادر شده به داخل دهان نوزاد گریانش نگاه می‌­اندازد، فقط زبان و لثه­‌های صورتی را می­‌بیند، بدون اینکه دندانی وجود داشته باشد.

اما اگر با دقت بیشتری نگاه کنید، داخل لثه­‌های تازه متولد شده، دندان­‌های جلویی شکل گرفته و آماده هستن و خیلی دندان­‌های دیگر در راه هستند.

دندان­­‌ها از هفته‌­ی ششم بعد از تولد شروع به شکل گرفتن می‌­کنند، وقتی دندان­‌ها شروع به جوانه‌زدن از کف دهان به داخل آرواره­ی پایین می‌­کنند. 10 دندان در فک بالا و 10 دندان در فک پایین قرار دارند.

در موارد نادر، نوزاد ممکن است دارای دندان نیمه روییده به دنیا بیاید یا بخشی از دندانش داخل لثه شکسته باشد.

ولی برای بیشتر بچه‌­ها دندان درآوردن در سن دو تا سه ماهگی اتفاق می­‌افتد. بعد از حدود 4 ماه، بقیه دندان­‌ها خود را نشان می‌­دهند.

هر دندان شکل منحصر به فرد خودش را دارد که در کنار هم، ماشین بی نقص جویدن را تشکیل می‌­دهند.

 

طیف­های رنگ سفید

با رشد دندان­‌ها، طیف‌­های رنگی متفاوتی آنها را پوشش می‌­دهند. بعضی از کودکان دندان­‌های خیلی سفیدی دارند که چشم را می‌­زند و بعضی دیگه هم رنگ دندان­های­‌شان به زردی می­زند.

گاهی اوقات، دندان کودک حتی به رنگ آبی متمایل است؛ این موضوع به خاطر‌داشتن مغز دندان بزرگتر است (داخل دندان که شامل عصب­‌ها و رگ­‌های خونی است.) و لایه­‌های بیرونی (عاج و مینای دندان) مقداری نازکتر بوده و کاملا کدر نیستند که یک طیف آبی رنگ را خلق می­‌کنند.

ولی در صورتی که دندان کودک، سفید روشن نباشد، جای نگرانی نیست.

سفید یا روشن بودن ممکن است خیلی مربوط به سلامت دندان نباشد. دندان­‌پزشکان بیشتر در مورد سلامت دندان­‌های شما نگران هستند نه طیف رنگی دندان‌­ها.

رنگ دندان بیشتر مربوط به ژنتیک است. رنگ پایه و اصلی دندان کودک به احتمال زیاد مانند رنگ دندان والدینش خواهد بود. ولی گذشت زمان و دیگر موارد مثل نوشیدن چای و قهوه، استفاده از یک سری از داروها و حتی صرف گذر عمر و بالارفتن سن، بر رنگ دندان تاثیر بسزایی دارد.

 

سلامت دندان شیری بی اهمیت است؟

زرد یا سفید، تیره یا روشن بودن دندان شیری، اهمیتی ندارد، خوردن شکلات و آبنبات، کرم­‌خوردگی و پوسیدگی دندان شیری مهم نیست، چراکه در انتها دندان شیری جای خود را به دندان دائمی می‌­دهد؟

سریع تصمیم نگیرید، دندان­‌های شیری فقط برای جویدن نیستند؛ بلکه فضایی را برای دندان­‌های دائمی­ نگه می‌­دارند، به این معنا که دندان‌­های دائمی در جایی که در اثر افتادن دندان­‌های شیری خالی شده، رشد می­‌کنند.

اگر زیاد آبنبات خورده شده و دندان شیری را برای همیشه از دست بدهید، فضای دندان را هم از دست خواهید داد. اگر دندان شیری درست و به طور صحیح جای نگرفته باشد که اغلب به همین شکل است، ارتودنتیست احتمالا استفاده از ریـتـِیـنِـر را برای حل این مشکل پیشنهاد می‌­دهد.

پس مواظبت از دندان­‌های شیری را هم باید جدی گرفته و اگر به آینده فکر می‌­کنید و نمی­‌خواهید دندان­‌های دائمی با مشکل مواجه شوند، مراقبت از دندان شیری الزامی است.

 

دندان­های دائمی

رشد دندان­‌های دائمی نهایتا منجر به فشار آوردن به ریشه­‌ی دندان‌­های شیری می‌شود که باعث محکم بسته شدن انها به استخوان می‌شود. این مسئله معمولا بین سنین 6 تا 8 سالگی اتفاق می‌­افتد. ریشه‌های دندان جدا شده و جذب لثه می‌­شوند که باعث لق شدن و در نهایت افتادن دندان شیری خواهندشد. زمانی که دندان می‌­افتد، بیشتر ریشه هم از بین می­‌رود.

حدود 6 ماه طول می‌­کشد تا دندان­‌های دائمی رشد کنند و در طول این بازه زمانی شاهد لبخند بدون دندان خواهید بود.

 

باهوش ترین دندان نیست!

اولین دو سری دندان­‌های آسیا معمولا در فضاهای خالی پشت دندان بدون مشکل جای می‌گیرند.همراه با گروه اولیه که  در سن 6 سالگی و دومین گروه که در سن 12 سالگی تنظیم می‌شوند و جای می‌گیرند.

ولی سومین سری دندان­‌های آسیا که دندان­‌های عقل هستند، می‌توانند خیلی موجب نگرانی و ناراحتی بشوند. این سری دندان­ها بخشی از پروسه رشد دندان به حساب آمده و در گذشته برای جویدن انسان­‌های اولیه، ارزشمند بودند. یک فرضیه این است که هر چقدر مردم به خوردن غذاهای تصفیه شده و تغییر یافته ادامه دهند، آرواره بیشتر جمع شده، گرچه الگوهای دندان تغییری نکنند.

امروزه انسان با آرواره‌هایی متولد می­‌شود که فضای کافی برای رشد دندان­‌های آسیای سوم را ندارد. غالبا، این مسئله سبب می‌شود که دندان­‌های عقل تحت فشار قرار بگیرند؛ به این معنا که این دندان­‌ها در فضای کناره­‌های استخوان فک و دندان­‌های آسیا که در 12 سالگی رشد می‌کنند، فضا نداشته و با فشار جای می‌گیرند. حتی بدتر از این موردف زمانی که این دندان­‌ها شروع به رشد می‌کنند، گیر کرده و سبب عفونت می‌شوند.

سایز آرواره طبق نظر متخصصین ژنتیکی است. از این جهت الگوی رشد دندان­‌ها و در نتیجه دندان‌­های عقل احتمالا مثل شرایط دندان­های والدین کودک خواهد بود.

 

دندان­‌های کهنه

با افزایش سن میزان کرم‌­خوردگی در عاج دندان بیشتر خواهد شد. عاج دندان معمولا مخفی است ولی با ساییده و کهنه‌شدن مینای دندان در اثر سالها جویدن ممکن است، ظاهر بشود، یا اگر لثه­‌ها از سطح دندان عقب­تر بروند و لایه­‌ی بیرونی عاج را بر روی ریشه‌­های دندان به نمایش بگذارند. عاج دندان از مینا نرم­تر بوده و مخصوصا تمایل بیشتری به کرم­‌خوردگی دارد.‌

افراد در سنین بالا آب دهان کمتری تولید می‌کنند که سبب می‌شود روان­‌کننده‌­ی کمتری برای شستن و از بین بردن باکتری‌­های سطح دندان داشته باشند که این امر سبب پوسیدگی دندان می‌شود. در ضمن کمبود آب دهان می‌تواند دندان‌­ها را شکننده‌­تر و متمایل‌تر به شکستن کند.

مریضی و التهاب لثه که به پوسیدگی بافت‌­های پشتیبان اطراف دندان مربوط می‌شود، از مشکلات دیگری است که در سنین بالا با ان روبرو خواهید بود. حتی در صورتی که خود دندان سالم و بی نقص باشد، استخوان و لثه‌ه­ای که دندان را در جای خود محکم نگه‌­ می‌دارند، می‌توانند به طور جدی عفونت کنند. که سبب می‌شود دندان سالم گاهی لق شده و بیافتد!

ولی جای نگرانی و ناامیدی نیست، شرایط برای دندان‌­های افراد سالمند، در حال بهبود است، طبق نظر متخصصین، به طور ایده‌­آل با رعایت و مراقبت از دندان‌­ها نیازی به نگرانی برای از دست دادن دندان در سنین بالا نیست؛ استفاده از دندان مصنوعی می‌­تواند به تاریخ بپیوندد!

طبق آمار، آگاهی انسان فراتر رفته و بیشتر از دندان­‌ها مراقبت می‌کنند. بعد از هر غذا مسواک و از نخ­‌دندان استفاده می‌کنند.هرچه سلامت دندان از جهت زیبایی برای شخص، مهم‌­تر باشد به سلامت دندان بیشتر اهمیت می‌­دهد.

فلوراید هم نقش مهمی را در این زمینه دارد؛ افرادی که از فلوراید در سنین رشد استفاده‌ ­کردند، از دندان­‌های قوی‌تر و سالم‌تری برخوردار هستند. گرچه افراد در سنین بالای 70 سال دسترسی به فلوراید را در زمان نیاز، نداشتند اما نسل­‌های جدید و جوان‌تر با استفاده از این ماده سلامت دندان‌­ها را بهبود بخشیدند.

 

با اعتماد به نفس لبخند بزنید
LOADING